Мәзір
Статьи

ГАДЖАР ХАННЫҢ АЙҚЫНДАЛМАҒАН ТҰЛҒАЛЫҚ БЕЙНЕСІ

Сердар Атдаев 1

1 Институт истории и археологии АН Туркменистана

Бет. 117-142

Аңдатпа

Мақалада автор Түркіменстан тарихындағы ерекше тарихи тұлға – Гаджар ханның ұмытылған бейнесін ашуға, ғылыми тұрғыда талдау жасауға тырысқан. Күрделі, тарихи оқиғаларға толы болған ХІХ ғасырда бүкіл түркімен халқының тағдырында маңызды рол атқарған бірқатар көрнекті тұлғалар өмір сүрді. Осындай тарихи тұлғалардың бірі - Гаджар хан. Ханның батыл, қайсар мінезі шарасыз, кейде ойланбайтын әрекет жасауға түрткі болды. Алайда, батыл қадам жасай алатын, қоғамға сенім ұялататын осындай басшының болуын сол кезеңдегі саяси жағдайдың өзі талап етті. Тарихи құжаттарда Гаджар хан туралы жиі айтылады, алайда бұл тұлға қазіргі таңда ғылыми, тіпті, көпшілік әдебиетте де лайықты негізде зерттелмегенін көруімізге болады.

Гаджар хан орыс отаршылдығына қарсы саяси күресте ауған елшісі Сиях-Пушқа сүйенді, бірақ олардың бірлескен қарсылығы сәтсіз аяқталып, екі көтерілісші де жер аударылып, сол жерде қайтыс болады. Тарихи тұлға болмысын терең зерттеу мақсатында автор мүмкіндігінше осы тақырыптың барлық тарихнамалық базасын терең талдауға тырысқан. ХІХ ғасырда авторлардың еңбектерін салыстыру, мұрағат құжаттарымен тың деректерге жан-жақты талдау жасауға, тарихи оқиғалардың барысын байсалды бағалап, қойылған міндетті шешуге, объективті түрде қарауға көмектесті.

Мерв, Ресей империясы, Англия, Ахалтеке экспедициясы, Гаджар хан, Текинстер.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ГАДЖАР ХАННЫҢ АЙҚЫНДАЛМАҒАН ТҰЛҒАЛЫҚ БЕЙНЕСІ. «Мәдени мұра». 106, 3 (Sep. 2024), 117–142.
(1)ГАДЖАР ХАННЫҢ АЙҚЫНДАЛМАҒАН ТҰЛҒАЛЫҚ БЕЙНЕСІ. main 2024, 106 (3), 117-142.
ГАДЖАР ХАННЫҢ АЙҚЫНДАЛМАҒАН ТҰЛҒАЛЫҚ БЕЙНЕСІ. (2024). «Мәдени мұра», 106(3), 117-142. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/460
ГАДЖАР ХАННЫҢ АЙҚЫНДАЛМАҒАН ТҰЛҒАЛЫҚ БЕЙНЕСІ. «Мәдени мұра», [S. l.], v. 106, n. 3, p. 117–142, 2024. Disponível em: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/460. Acesso em: 10 oct. 2026.
“ГАДЖАР ХАННЫҢ АЙҚЫНДАЛМАҒАН ТҰЛҒАЛЫҚ БЕЙНЕСІ”. 2024. «Мәдени мұра» 106 (3): 117-42. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/460.
“ГАДЖАР ХАННЫҢ АЙҚЫНДАЛМАҒАН ТҰЛҒАЛЫҚ БЕЙНЕСІ” (2024) «Мәдени мұра», 106(3), pp. 117–142. Available at: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/460 (Accessed: 10 October 2026).
[1]“ГАДЖАР ХАННЫҢ АЙҚЫНДАЛМАҒАН ТҰЛҒАЛЫҚ БЕЙНЕСІ”, main, vol. 106, no. 3, pp. 117–142, Sep. 2024, Accessed: Oct. 10, 2026. [Online]. Available: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/460
“ГАДЖАР ХАННЫҢ АЙҚЫНДАЛМАҒАН ТҰЛҒАЛЫҚ БЕЙНЕСІ”. «Мәдени мұра», vol. 106, no. 3, Sept. 2024, pp. 117-42, https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/460.
“ГАДЖАР ХАННЫҢ АЙҚЫНДАЛМАҒАН ТҰЛҒАЛЫҚ БЕЙНЕСІ”. «Мәдени мұра» 106, no. 3 (September 30, 2024): 117–142. Accessed October 10, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/460.
1.ГАДЖАР ХАННЫҢ АЙҚЫНДАЛМАҒАН ТҰЛҒАЛЫҚ БЕЙНЕСІ. main [Internet]. 2024 Sep. 30 [cited 2026 Oct. 10];106(3):117-42. Available from: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/460
1.ГАДЖАР ХАННЫҢ АЙҚЫНДАЛМАҒАН ТҰЛҒАЛЫҚ БЕЙНЕСІ. main. 2024;106(3):117-142. Accessed October 10, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/460