ҚАЗАҚ КЕСЕҚАБЫ: КӨШПЕЛІ ТҰРМЫСТЫҢ МУЗЕЙЛІК БЕЙНЕСІ

Assylbekova Nazgul; Құралай Баудиярова; Айгүл Кистаубаева

Аңдатпа

Мақала қазақтардың дәстүрлі көшпелі тұрмысындағы заттық
мәдениет үлгілерінің музей кеңістігіндегі репрезентациясын талдауға арналған.
Зерттеудің нысаны ретінде көшпелі өмір салтында кеңінен қолданылған дәстүрлі
тұрмыстық бұйымдардың бірі қарастырылып, оның тұрмыстық құрал ретіндегі
бастапқы функциясынан музей экспонатына айналу жолы «құрал-экспонат»
трансформациясы аясында қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – дәстүрлі
бұйымның материалдық, функционалдық және семантикалық қырларын айқындап,
музей кеңістігіндегі бейнесін музейтанулық тұрғыдан талдау. Әдіснамалық негізін
заттың мәдени өмірбаяны теориясы, музейлік экспозициялық талдау және
салыстырмалы-типологиялық әдістер құрайды. Зерттеу материалдары ретінде
Қазақстан Республикасының Ұлттық орталық музейі, Өзбекстан тарихи мемлекеттік
музейі және Ресей музейлерінде сақталған ұқсас үлгілер пайдаланылды. Зерттеу
нәтижелері көшпелі тұрмыста қолданылған бұл бұйымның тек практикалық
қызмет атқарып қоймай, эстетикалық, әлеуметтік және символикалық мәнге
ие күрделі этнографиялық нысан болғанын көрсетеді. Сонымен қатар музей
экспозицияларында бұйымның бастапқы функциялық контексті сақталмаған
жағдайда, оның мәдени мазмұны мен мағыналық қабаттары толық ашылмайтыны
байқалды. Қорытындысында дәстүрлі бұйымдарды музейде олардың мәдени және
символдық мағынасымен бірге таныстырудың маңызы айқындалды. Мақалада
кесеқап жәрмеңкелік сауда арқылы қалыптасқан көшпелі тұрмыстың бейімделу
тәжірибесінің материалдық көрінісі және музейлік репрезентация объектісі ретінде
қарастырылады

Кесеқап шынықап көшпелі мәдениет, дәстүрлі тұрмыстық бұйым заттың мәдени өмірбаяны музейлік репрезентация этнографиялық экспонат тасымал мәдениеті ыдыс-аяқ жүйесі музейлік бейне.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2026. ҚАЗАҚ КЕСЕҚАБЫ: КӨШПЕЛІ ТҰРМЫСТЫҢ МУЗЕЙЛІК БЕЙНЕСІ. «Мәдени мұра». 113, 2 (Jun. 2026), 51–61.

(1)ҚАЗАҚ КЕСЕҚАБЫ: КӨШПЕЛІ ТҰРМЫСТЫҢ МУЗЕЙЛІК БЕЙНЕСІ. main 2026, 113 (2), 51-61.

ҚАЗАҚ КЕСЕҚАБЫ: КӨШПЕЛІ ТҰРМЫСТЫҢ МУЗЕЙЛІК БЕЙНЕСІ. (2026). «Мәдени мұра», 113(2), 51-61. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/590

ҚАЗАҚ КЕСЕҚАБЫ: КӨШПЕЛІ ТҰРМЫСТЫҢ МУЗЕЙЛІК БЕЙНЕСІ. «Мәдени мұра», [S. l.], v. 113, n. 2, p. 51–61, 2026. Disponível em: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/590. Acesso em: 10 oct. 2026.

“ҚАЗАҚ КЕСЕҚАБЫ: КӨШПЕЛІ ТҰРМЫСТЫҢ МУЗЕЙЛІК БЕЙНЕСІ”. 2026. «Мәдени мұра» 113 (2): 51-61. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/590.

“ҚАЗАҚ КЕСЕҚАБЫ: КӨШПЕЛІ ТҰРМЫСТЫҢ МУЗЕЙЛІК БЕЙНЕСІ” (2026) «Мәдени мұра», 113(2), pp. 51–61. Available at: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/590 (Accessed: 10 October 2026).

[1]“ҚАЗАҚ КЕСЕҚАБЫ: КӨШПЕЛІ ТҰРМЫСТЫҢ МУЗЕЙЛІК БЕЙНЕСІ”, main, vol. 113, no. 2, pp. 51–61, Jun. 2026, Accessed: Oct. 10, 2026. [Online]. Available: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/590

“ҚАЗАҚ КЕСЕҚАБЫ: КӨШПЕЛІ ТҰРМЫСТЫҢ МУЗЕЙЛІК БЕЙНЕСІ”. «Мәдени мұра», vol. 113, no. 2, June 2026, pp. 51-61, https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/590.

“ҚАЗАҚ КЕСЕҚАБЫ: КӨШПЕЛІ ТҰРМЫСТЫҢ МУЗЕЙЛІК БЕЙНЕСІ”. «Мәдени мұра» 113, no. 2 (June 30, 2026): 51–61. Accessed October 10, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/590.

1.ҚАЗАҚ КЕСЕҚАБЫ: КӨШПЕЛІ ТҰРМЫСТЫҢ МУЗЕЙЛІК БЕЙНЕСІ. main [Internet]. 2026 Jun. 30 [cited 2026 Oct. 10];113(2):51-6. Available from: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/590

1.ҚАЗАҚ КЕСЕҚАБЫ: КӨШПЕЛІ ТҰРМЫСТЫҢ МУЗЕЙЛІК БЕЙНЕСІ. main. 2026;113(2):51-61. Accessed October 10, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/590