Мәзір
Статьи

ДӘРУІШТЕР МҰРАСЫНЫҢ ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫНЫҢ РУХАНИ-МӘДЕНИ КЕЛБЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ РӨЛІ МЕН МАҢЫЗЫ

Гаухар Примкулова , Лазат Динашева 1 , Гулжан Орынбасарова

1 Международный университет туризма и гостеприимства

Бет. 225-237

Аңдатпа

Мақалада ғылыми зерттеулерге сүйене отырып, дәруіштердің тарихи
орны мен дәстүрдің жергілікті мәдениетке ықпалы сараланады. Қожа Ахмет Ясауи
мектебі қалыптастырған мұра Түркістан қаласының қайталанбас болмысы мен
мәдени бейнесінің іргетасы ретінде қарастырылады. Түркістан өңіріндегі дәруіштік
институттың әлеуметтік-мәдени қызметінің әлеуетін айқындауға басымдық берілді.
Жұмыстың негізгі болжамы (гипотезасы) ретінде дәруіштер мұрасын заманауи
туризм индустриясына жүйелі интеграциялау аймақтың мәдени-тарихи бірегейлігін
сақтаудың басты тетігі екені алға тартылады. Бұл феномен Түркістанның рухани
келбетін айқындап, бүкіл ислам әлемінің мәдени даму бағытына серпін берді.
Дәруіштер құрғақ уағыз айтушылардан жоғары тұрды. Олар халықтың рухани
болмысын қалыптастырушы тұлғаларға айналды.
Дәруіштер дала халқының дүниетанымына сай рухани мектептің негізін қалады.
Сопылық топтардың қажырлы еңбегімен Түркістанда көптеген киелі нысандар мен
теккелер бой көтерді. Уақыт өте келе бұл орындар халықтың діни-мәдени өмірін
біріктіретін негізгі арқауға айналды. Осы тарихи сабақтастық Қазақстандағы рухани
туризмді жаңғырту мәселесін жаңа деңгейге көтерді. Бүгінде Түркістан қаласы –
бүкіл түркі әлемін біріктіретін киелі орын. Өңірдегі зиярат ету мәдениеті мен тарихи
туризмді дамытуда дәруіштік дәстүрдің қалдырған ізі қайта жаңғырып, бағасын
алуда.
Түркістан тарихында өзіндік із қалдырған дәруіштерге қатысты ғылыми деректер
жүйеленіп, олардың қала болмысын қалыптастыруға қосқан үлесі анықталды.
Дәруіштік мұраның мәдени туризмді байыта түсудегі маңызына баса назар
аударылады. Аталған мәселелер заманауи әлеуметтік антропология мен мәдени
географияның әдістемелік принциптері негізінде кешенді түрде талданады.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2026. ДӘРУІШТЕР МҰРАСЫНЫҢ ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫНЫҢ РУХАНИ-МӘДЕНИ КЕЛБЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ РӨЛІ МЕН МАҢЫЗЫ. «Мәдени мұра». 113, 2 (Jun. 2026), 225–237.
(1)ДӘРУІШТЕР МҰРАСЫНЫҢ ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫНЫҢ РУХАНИ-МӘДЕНИ КЕЛБЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ РӨЛІ МЕН МАҢЫЗЫ. main 2026, 113 (2), 225-237.
ДӘРУІШТЕР МҰРАСЫНЫҢ ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫНЫҢ РУХАНИ-МӘДЕНИ КЕЛБЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ РӨЛІ МЕН МАҢЫЗЫ. (2026). «Мәдени мұра», 113(2), 225-237. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/597
ДӘРУІШТЕР МҰРАСЫНЫҢ ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫНЫҢ РУХАНИ-МӘДЕНИ КЕЛБЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ РӨЛІ МЕН МАҢЫЗЫ. «Мәдени мұра», [S. l.], v. 113, n. 2, p. 225–237, 2026. Disponível em: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/597. Acesso em: 10 oct. 2026.
“ДӘРУІШТЕР МҰРАСЫНЫҢ ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫНЫҢ РУХАНИ-МӘДЕНИ КЕЛБЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ РӨЛІ МЕН МАҢЫЗЫ”. 2026. «Мәдени мұра» 113 (2): 225-37. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/597.
“ДӘРУІШТЕР МҰРАСЫНЫҢ ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫНЫҢ РУХАНИ-МӘДЕНИ КЕЛБЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ РӨЛІ МЕН МАҢЫЗЫ” (2026) «Мәдени мұра», 113(2), pp. 225–237. Available at: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/597 (Accessed: 10 October 2026).
[1]“ДӘРУІШТЕР МҰРАСЫНЫҢ ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫНЫҢ РУХАНИ-МӘДЕНИ КЕЛБЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ РӨЛІ МЕН МАҢЫЗЫ”, main, vol. 113, no. 2, pp. 225–237, Jun. 2026, Accessed: Oct. 10, 2026. [Online]. Available: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/597
“ДӘРУІШТЕР МҰРАСЫНЫҢ ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫНЫҢ РУХАНИ-МӘДЕНИ КЕЛБЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ РӨЛІ МЕН МАҢЫЗЫ”. «Мәдени мұра», vol. 113, no. 2, June 2026, pp. 225-37, https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/597.
“ДӘРУІШТЕР МҰРАСЫНЫҢ ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫНЫҢ РУХАНИ-МӘДЕНИ КЕЛБЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ РӨЛІ МЕН МАҢЫЗЫ”. «Мәдени мұра» 113, no. 2 (June 30, 2026): 225–237. Accessed October 10, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/597.
1.ДӘРУІШТЕР МҰРАСЫНЫҢ ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫНЫҢ РУХАНИ-МӘДЕНИ КЕЛБЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ РӨЛІ МЕН МАҢЫЗЫ. main [Internet]. 2026 Jun. 30 [cited 2026 Oct. 10];113(2):225-37. Available from: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/597
1.ДӘРУІШТЕР МҰРАСЫНЫҢ ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫНЫҢ РУХАНИ-МӘДЕНИ КЕЛБЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ РӨЛІ МЕН МАҢЫЗЫ. main. 2026;113(2):225-237. Accessed October 10, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/597