Мәзір
Статьи

1920-1930 ЖЫЛДАРЫ ҚЫЗЫЛОРДА ҚАЛАСЫНДА АРНАУЛЫ ОРТА ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ

Сыдықов Ерлан , Сейітқали Дүйсен , Рүстем Жұманбай 1

1 ЕНУ имени Л.Н. Гумилева

Бет. 202-215 Қабылданды 2026-05-13 Жарияланды 2026-06-30

Аңдатпа

Мақаланың мақсаты – 1925–1929 жылдары Қазақстанның астанасы
болған Қызылорда қаласында ХХ ғасырдың 20–30-жылдарында арнаулы орта
және жоғары оқу орындарының пайда болуы, қалыптасуы және олардың даму
тарихындағы кейбір күрделі мәселелерді қарастыру. Зерттеу барысында тарихи
құжаттар мен ғылыми әдебиеттерді талдау арқылы Қызылорда қаласында
ХХ ғасырдың 20-жылдарында бірнеше техникум ашылып, олардың екінші
дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін республика экономикасы үшін қажетті
мамандар даярлауда маңызды орын алғаны анықталды. Сонымен қатар мақалада
сталиндік тоталитарлық режимнің бір көрінісі ретінде «кеңестік билікке сенімсіз»
деп танылған халықтарды депортациялау науқанына ұшыраған КСРО-ның Қиыр
Шығыс бөлігіндегі корей этносының бір бөлігінің Қазақстанға жер аударылып, кейін
Қызылордаға орналастырылуы қарастырылады. Осыған байланысты қалада корей
мектептері мен корей тілінде білім беретін педагогикалық институттың қызметі
жолға қойылғаны, алайда большевиктік биліктің талабымен көп ұзамай жабылып,
қазақ және орыс тілінде оқытатын жоғары оқу орнына айналғаны нақты деректер
негізінде сипатталады. Авторлар аталған үдерістерді тың тарихи құжаттар арқылы
талдап, Қызылорда қаласының білім беру тарихындағы осы күрделі кезеңді алғаш
рет ғылыми айналымға ұсынады.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2026. 1920-1930 ЖЫЛДАРЫ ҚЫЗЫЛОРДА ҚАЛАСЫНДА АРНАУЛЫ ОРТА ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ. «Мәдени мұра». 113, 2 (Jun. 2026), 202–215.
(1)1920-1930 ЖЫЛДАРЫ ҚЫЗЫЛОРДА ҚАЛАСЫНДА АРНАУЛЫ ОРТА ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ. main 2026, 113 (2), 202-215.
1920-1930 ЖЫЛДАРЫ ҚЫЗЫЛОРДА ҚАЛАСЫНДА АРНАУЛЫ ОРТА ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ. (2026). «Мәдени мұра», 113(2), 202-215. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/604
1920-1930 ЖЫЛДАРЫ ҚЫЗЫЛОРДА ҚАЛАСЫНДА АРНАУЛЫ ОРТА ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ. «Мәдени мұра», [S. l.], v. 113, n. 2, p. 202–215, 2026. Disponível em: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/604. Acesso em: 24 sep. 2026.
“1920-1930 ЖЫЛДАРЫ ҚЫЗЫЛОРДА ҚАЛАСЫНДА АРНАУЛЫ ОРТА ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ”. 2026. «Мәдени мұра» 113 (2): 202-15. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/604.
“1920-1930 ЖЫЛДАРЫ ҚЫЗЫЛОРДА ҚАЛАСЫНДА АРНАУЛЫ ОРТА ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ” (2026) «Мәдени мұра», 113(2), pp. 202–215. Available at: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/604 (Accessed: 24 September 2026).
[1]“1920-1930 ЖЫЛДАРЫ ҚЫЗЫЛОРДА ҚАЛАСЫНДА АРНАУЛЫ ОРТА ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ”, main, vol. 113, no. 2, pp. 202–215, Jun. 2026, Accessed: Sep. 24, 2026. [Online]. Available: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/604
“1920-1930 ЖЫЛДАРЫ ҚЫЗЫЛОРДА ҚАЛАСЫНДА АРНАУЛЫ ОРТА ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ”. «Мәдени мұра», vol. 113, no. 2, June 2026, pp. 202-15, https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/604.
“1920-1930 ЖЫЛДАРЫ ҚЫЗЫЛОРДА ҚАЛАСЫНДА АРНАУЛЫ ОРТА ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ”. «Мәдени мұра» 113, no. 2 (June 30, 2026): 202–215. Accessed September 24, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/604.
1.1920-1930 ЖЫЛДАРЫ ҚЫЗЫЛОРДА ҚАЛАСЫНДА АРНАУЛЫ ОРТА ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ. main [Internet]. 2026 Jun. 30 [cited 2026 Sep. 24];113(2):202-15. Available from: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/604
1.1920-1930 ЖЫЛДАРЫ ҚЫЗЫЛОРДА ҚАЛАСЫНДА АРНАУЛЫ ОРТА ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ. main. 2026;113(2):202-215. Accessed September 24, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/604