Мәзір
Статьи

АЛТЫН АДАМНЫҢ ҚАНҚА СҮЙЕГІН ЖАҢҒЫРТУ ЖӘНЕ МУЗЕЙЛЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ: ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ МЕН ЦИФРЛАНДЫРУ

Мөлдір Тынайқұлова , Гүлмира Мұхтарова , Назгүл Кадримбетова

Бет. 37-50

Аңдатпа

Аңдатпа. Мақала 1970 жылы Есік қорғанынан табылған сақ мәдениетінің бірегей археологиялық кешені – Алтын адамды музейлендіру, консервациялау және цифрлық репрезентациялау мәселелерінің теориялық және практикалық аспектілеріне арналған. Зерттеуде бұл ескерткіштің Қазақстанның ұлттық мәдени мұрасы жүйесіндегі орны, сондай-ақ тарихи жадыны, символдық саясатты және ұлттық бірегейлікті қалыптастырудағы рөлі қарастырылады.

Пәнаралық тәсіл негізінде Алтын адамды зерттеу мен музейлік экспозицияға енгізудің негізгі кезеңдері, сондай-ақ К. Ақышев, А. Ақышев, А. Танабаев және Қ. Алтынбеков жасаған реконструкциялар талданады. Ескерткіштің сыртқы келбетін қалпына келтірудің әдіснамалық мәселелеріне және қазіргі музейлік тәжірибе мен цифрлық гуманитаристика контексінде оның тарихи-мәдени мәртебесін интерпретациялау ерекшеліктеріне ерекше назар аударылады. Сонымен қатар визуалды реконструкциялардың ғылыми дәлдігі, оларды верификациялау өлшемдері және цифрлық технологиялардың археологиялық мұраны сақтау, тарату және дәріптеу үдерістеріне ықпалы зерттеледі.

Мақалада мәдени мұраны сақтаудың халықаралық стандарттарына негізделген Алтын адамды консервациялау, реконструкциялау және цифрлық репрезентациялаудың бірыңғай ғылыми қағидаттарын әзірлеу қажеттілігі негізделеді. Зерттеу нәтижесінде ескерткішті ғылыми тұрғыдан негізделген интерпретациялау моделін қалыптастыру жалған ғылыми реконструкциялардың алдын алудың, нысанның тарихи түпнұсқалылығын сақтаудың және оның ұлттық әрі халықаралық мәдени кеңістіктегі музейлік және қоғамдық коммуникация тиімділігін арттырудың маңызды шарты екендігі туралы қорытынды жасалады.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2026. АЛТЫН АДАМНЫҢ ҚАНҚА СҮЙЕГІН ЖАҢҒЫРТУ ЖӘНЕ МУЗЕЙЛЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ: ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ МЕН ЦИФРЛАНДЫРУ. «Мәдени мұра». 113, 2 (Jun. 2026), 37–50.
(1)АЛТЫН АДАМНЫҢ ҚАНҚА СҮЙЕГІН ЖАҢҒЫРТУ ЖӘНЕ МУЗЕЙЛЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ: ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ МЕН ЦИФРЛАНДЫРУ. main 2026, 113 (2), 37-50.
АЛТЫН АДАМНЫҢ ҚАНҚА СҮЙЕГІН ЖАҢҒЫРТУ ЖӘНЕ МУЗЕЙЛЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ: ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ МЕН ЦИФРЛАНДЫРУ. (2026). «Мәдени мұра», 113(2), 37-50. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/621
АЛТЫН АДАМНЫҢ ҚАНҚА СҮЙЕГІН ЖАҢҒЫРТУ ЖӘНЕ МУЗЕЙЛЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ: ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ МЕН ЦИФРЛАНДЫРУ. «Мәдени мұра», [S. l.], v. 113, n. 2, p. 37–50, 2026. Disponível em: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/621. Acesso em: 10 oct. 2026.
“АЛТЫН АДАМНЫҢ ҚАНҚА СҮЙЕГІН ЖАҢҒЫРТУ ЖӘНЕ МУЗЕЙЛЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ: ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ МЕН ЦИФРЛАНДЫРУ”. 2026. «Мәдени мұра» 113 (2): 37-50. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/621.
“АЛТЫН АДАМНЫҢ ҚАНҚА СҮЙЕГІН ЖАҢҒЫРТУ ЖӘНЕ МУЗЕЙЛЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ: ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ МЕН ЦИФРЛАНДЫРУ” (2026) «Мәдени мұра», 113(2), pp. 37–50. Available at: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/621 (Accessed: 10 October 2026).
[1]“АЛТЫН АДАМНЫҢ ҚАНҚА СҮЙЕГІН ЖАҢҒЫРТУ ЖӘНЕ МУЗЕЙЛЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ: ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ МЕН ЦИФРЛАНДЫРУ”, main, vol. 113, no. 2, pp. 37–50, Jun. 2026, Accessed: Oct. 10, 2026. [Online]. Available: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/621
“АЛТЫН АДАМНЫҢ ҚАНҚА СҮЙЕГІН ЖАҢҒЫРТУ ЖӘНЕ МУЗЕЙЛЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ: ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ МЕН ЦИФРЛАНДЫРУ”. «Мәдени мұра», vol. 113, no. 2, June 2026, pp. 37-50, https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/621.
“АЛТЫН АДАМНЫҢ ҚАНҚА СҮЙЕГІН ЖАҢҒЫРТУ ЖӘНЕ МУЗЕЙЛЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ: ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ МЕН ЦИФРЛАНДЫРУ”. «Мәдени мұра» 113, no. 2 (June 30, 2026): 37–50. Accessed October 10, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/621.
1.АЛТЫН АДАМНЫҢ ҚАНҚА СҮЙЕГІН ЖАҢҒЫРТУ ЖӘНЕ МУЗЕЙЛЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ: ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ МЕН ЦИФРЛАНДЫРУ. main [Internet]. 2026 Jun. 30 [cited 2026 Oct. 10];113(2):37-50. Available from: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/621
1.АЛТЫН АДАМНЫҢ ҚАНҚА СҮЙЕГІН ЖАҢҒЫРТУ ЖӘНЕ МУЗЕЙЛЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ: ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ МЕН ЦИФРЛАНДЫРУ. main. 2026;113(2):37-50. Accessed October 10, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/621