Мәзір
Статьи

ПАВЛОДАРДАҒЫ ЕРТІС ӨҢІРІНДЕ МУЗЕЙЛЕРДІҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫ

Гульнар Нурахметова

Бет. 145-152

Аңдатпа

 Павлодардағы Ертіс өңірі – тарихы бай, Қазақстан Республикасының  ірі өнеркәсіптік және білім орталықтары бар өңір. Аймақтағы музей ісі мәдениет саласында  ерекше орны, бірегей тарихы бар сала. Сонау XIX ғасырдың аяғы – ХХ ғасырдың басында Ертіс  өңірінде туындаған музей ісіндегі жағдайлар кейіннен осында алғашқы облыстық музейдің  құрылуына алып келді. Павлодар қаласындағы музей ісінің дамуына Семей қаласына жер аударылып келген  зиялы қауым өкілдері мен облыстың қоғамдық өміріне белсене араласқан жергілікті зиялы  қауым өкілдерінің ықпалы зор болды. 1883  жылы  облыстық  статистика  комитетінің  оқу-ағарту  жұмысы  аясында  Семейде  тұңғыш музей құрылды. Көрнекті зерттеушілердің музей жұмысына қатысуы музейдің даму  деңгейінің сапалы өсуіне, оның қорының толықтырылуына және жүйеленуіне әсер етті. Зерттеушілердің бірқатары Павлодарда Ертіс өңірінің аумағында ғылыми зерттеулер  жүргізді. Атап айтқанда, Н.Я. Коншинді Павлодар облысының әлеуметтік-экономикалық  жағдайы, мәдени жетістіктері, тарихы қызықтырды. Музейдің құрылуы және Императорлық Орыс географиялық қоғамының бөлімшесінің  құрылуы  қазақ  халқының  тарихы  мен  мәдениетін  зерттеуге  ықпал  етті.  Семейлік  өлкетанушылар қазақ халқының мәдени мұрасын сақтауда елеулі жұмыстар атқарды. Павлодарда алғашқы тарихи-өлкетану музейінің құрылуы стихиялық процесс немесе  партия органдарынан шыққан бастама емес, бірқатар өлкетанушылар мен ғалымдардың  жүйелі де мақсатты қызметінің нәтижесі. Ғылыми-зерттеу ұйымдарымен және музейлермен ынтымақтасу, білім мен мәдениетті  дамыту,  өлкетанушылардың  басын  қосу,  тұңғыш  ғылыми  ұйым  –  Қазақстанды  зерттеу  қоғамының  Павлодар  бөлімшесін  құру,  осының  бәрі  біріге  келе  Павлодар  қаласындағы  тарихи-өлкетану музейін құруға негіз болды.  Павлодарда 1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы кезінде тарихи-өлкетану музейін  құру  кездейсоқтық  емес.  Музей  жергілікті  халықтың  патриотизмін  оятатын,  мәдениет  мұрасын насихаттайтын органдардың біріне айналды.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. ПАВЛОДАРДАҒЫ ЕРТІС ӨҢІРІНДЕ МУЗЕЙЛЕРДІҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫ. «Мәдени мұра». 101, 2 (Jul. 2023), 145–152.
(1)ПАВЛОДАРДАҒЫ ЕРТІС ӨҢІРІНДЕ МУЗЕЙЛЕРДІҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫ. main 2023, 101 (2), 145-152.
ПАВЛОДАРДАҒЫ ЕРТІС ӨҢІРІНДЕ МУЗЕЙЛЕРДІҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫ. (2023). «Мәдени мұра», 101(2), 145-152. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/63
ПАВЛОДАРДАҒЫ ЕРТІС ӨҢІРІНДЕ МУЗЕЙЛЕРДІҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫ. «Мәдени мұра», [S. l.], v. 101, n. 2, p. 145–152, 2023. Disponível em: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/63. Acesso em: 18 nov. 2026.
“ПАВЛОДАРДАҒЫ ЕРТІС ӨҢІРІНДЕ МУЗЕЙЛЕРДІҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫ”. 2023. «Мәдени мұра» 101 (2): 145-52. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/63.
“ПАВЛОДАРДАҒЫ ЕРТІС ӨҢІРІНДЕ МУЗЕЙЛЕРДІҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫ” (2023) «Мәдени мұра», 101(2), pp. 145–152. Available at: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/63 (Accessed: 18 November 2026).
[1]“ПАВЛОДАРДАҒЫ ЕРТІС ӨҢІРІНДЕ МУЗЕЙЛЕРДІҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫ”, main, vol. 101, no. 2, pp. 145–152, Jul. 2023, Accessed: Nov. 18, 2026. [Online]. Available: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/63
“ПАВЛОДАРДАҒЫ ЕРТІС ӨҢІРІНДЕ МУЗЕЙЛЕРДІҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫ”. «Мәдени мұра», vol. 101, no. 2, July 2023, pp. 145-52, https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/63.
“ПАВЛОДАРДАҒЫ ЕРТІС ӨҢІРІНДЕ МУЗЕЙЛЕРДІҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫ”. «Мәдени мұра» 101, no. 2 (July 24, 2023): 145–152. Accessed November 18, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/63.
1.ПАВЛОДАРДАҒЫ ЕРТІС ӨҢІРІНДЕ МУЗЕЙЛЕРДІҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫ. main [Internet]. 2023 Jul. 24 [cited 2026 Nov. 18];101(2):145-52. Available from: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/63
1.ПАВЛОДАРДАҒЫ ЕРТІС ӨҢІРІНДЕ МУЗЕЙЛЕРДІҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫ. main. 2023;101(2):145-152. Accessed November 18, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/63