Журнал «Мәдени мұра» – рецензируемый научный журнал открытого доступа
  • Перейти в режим для слабовидящих
ISSN 2708-3365 (Print)
ISSN 3006-1377 (Online)

ЖЫРШЫ Д. ЖОЛЫМБЕТОВ ОРЫНДАУЫНДАҒЫ СЫР БОЙЫ ЭПИКАЛЫҚ МАҚАМДАРЫНЫҢ МУЗЫКАЛЫҚ-СТИЛЬДІК ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ («Асау барақ» жырының бірінші мақамы мысалында)

Авторы

  • Бердібай А.Р.
  • Әбиділда М.Б.

Ключевые слова:

Арал, Қармақшы, мақам, импровизация, музыкалық-поэзиялық құрылым, аймақтық-регистрлік жүйе, ырғақ формулалары, дыбыс қатарлары.

Аннотация

Мақала Сыр өңірінің белгілі жыршысы Д. Жолымбетов шығармашылығын-
дағы стильдік ерекшеліктерді анықтауға арналған. Еңбектің басында қысқаша
Сыр бойы музыкалық-эпикалық дәстүрдің зерттелуі және жыршының өмірлік-
шығармашылық жолы баяндалады. Әртүрлі өңір эпикалық мектептерінің
өнерін меңгерген Д. Жолымбетов шығармашылығының дара ерекшеліктері
оның орындауындағы «Асау Барақ» жырының бастапқы мақамы мысалында
қарастырылып, сол мақам кең тараған Қармақшы дәстүрінің атақты өкілі –
К. Рүстембеков орындауындағы нұсқамен салыстырылады. Мақалада кешенді,
құрылымдық және салыстырмалы-типологиялық әдістер қолданылады.
Мақамды талдау барысында «Жиенбайдың Жыр бастауы» мен «Асау
Барақта» төмендегідей ерекшеліктер анықталды: 1) атқаратын қызметіне
байланысты, Д. Жолымбетов және К. Рүстембеков орындауындағы мақам көлемі
және музыкалық-поэзиялық құрылымы бойынша ерекшеленеді; 2) қос тұлға
орындауындағы мақам нұсқалары арасындағы айырмашылықтар ладтық-әуендік,
ырғақтық жүйелер және аспаптық сүйемелдеу партиясының сипатынан да анық
байқалады; 3) Д. Жолымбетов орындауындағы мақамда «Бастау әнінің» вокалды
кіріспесі, 1, 3, 5, 6 тармақтарының және қайырымының интонациялық келбеті
сақталып қалғанымен, импровизациялық жаңару салдарынан, музыкалық
жолдардың басым бөлігі вариантты түрленеді.

Скачивания

Данные скачивания пока недоступны.

Загрузки

Опубликован


Deprecated: Function strftime() is deprecated in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/smarty/smarty/libs/plugins/modifier.date_format.php on line 81
2023-11-15

Как цитировать

Бердібай А.Р., & Әбиділда М.Б. (2023). ЖЫРШЫ Д. ЖОЛЫМБЕТОВ ОРЫНДАУЫНДАҒЫ СЫР БОЙЫ ЭПИКАЛЫҚ МАҚАМДАРЫНЫҢ МУЗЫКАЛЫҚ-СТИЛЬДІК ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ («Асау барақ» жырының бірінші мақамы мысалында). «Мәдени мұра», 98(3), 61–74. извлечено от https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/257

Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::count() should either be compatible with Countable::count(): int, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 270

Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::getIterator() should either be compatible with IteratorAggregate::getIterator(): Traversable, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 453

Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::offsetExists($offset) should either be compatible with ArrayAccess::offsetExists(mixed $offset): bool, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 850

Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::offsetGet($offset) should either be compatible with ArrayAccess::offsetGet(mixed $offset): mixed, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 873

Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::offsetSet($offset, $value) should either be compatible with ArrayAccess::offsetSet(mixed $offset, mixed $value): void, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 893

Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::offsetUnset($offset) should either be compatible with ArrayAccess::offsetUnset(mixed $offset): void, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 906