СОЛТҮСТІК-ШЫҒЫС АРАЛ МАҢЫНЫҢ ТАС ҒАСЫРЫНЫҢ ЕСКЕРТКІШТЕРІН БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ ТІРКЕУГЕ АЛУ
Авторы
Yslam Kurmaniyazov
Кызылординский университет имени Коркыт Ата
Сауле Рахимжанова
Ключевые слова:
Тарих, Археология, Арал маңы, Сырдария, ескерткіш, тұрақ, қоныс, тас құралдар.
Аннотация
Ғылыми мақалада 2024 – 2025 жылдары Қызылорда облысы Арал және Қазалы аудандары аумағы Солтүстік – Шығыс Арал маңы археологиялық барлау жұмыстарының нәтижелері қорытындылары ұсынылған. Соның ішіндегі аймақтағы тас ғасыры дәуірі ескерткіштерінің зерттелу тарихы қатысты құнды деректер және зерттелу тарихы кезеңдері қарастырылып берілген. Зерттелу барысында қандай жаңадан анықталған ескерткіштерден алынған көрші мәдениеттермен байланысы мерзімделуі қарастырылған. Археологиялық барлау жұмыстары барысында ашылған ескерткіштердің картаға түсірлуі, беткі қабатынан жиналып алынған материалдар, тас құралдар, қыш ыдыстар кешені бізге палеолит, неолит, энеолит, қола және ерте темір ғасырына дейін Арал маңының ежелгі тарихын қалпына келтіруге мүмкіндік береді. Зерттеу тобы мүшелері Қызылорда облысына тарихына қатысты архив, музейлік қоры және жеке коллецияларда жиналған материалдар зерделенді. Археологиялық барлау жұмыстары барысында бұрын ашылған ескерткіштерге мониторинг және жаңадан ашылған ескерткіштерді тіркеп, тарихи-мәдени мұралар тізіміне алынды. Қазіргі таңда археологиялық мониторинг археологиялық ескерткіштерді сақтауды қамтамасыз ететін шаралар жүйесінің ең маңызды жұмыстардың бірі болып табылады. Арал маңында бақылау, тіркеуге алу кезінде жаңадан ашылған объектілердің өзгерістер, олардың жай-күйі, мысалы, табиғи немесе техногендік себептер бойынша зақымдану немесе жойылудың басталуы қадағаланады.
Deprecated: Function strftime() is deprecated in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/smarty/smarty/libs/plugins/modifier.date_format.php on line 81
2025-09-29
Как цитировать
Kurmaniyazov, Y., & Рахимжанова, С. (2025). СОЛТҮСТІК-ШЫҒЫС АРАЛ МАҢЫНЫҢ ТАС ҒАСЫРЫНЫҢ ЕСКЕРТКІШТЕРІН БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ ТІРКЕУГЕ АЛУ. «Мәдени мұра», 110(3), 19–31. извлечено от https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/509
Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::count() should either be compatible with Countable::count(): int, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 270
Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::getIterator() should either be compatible with IteratorAggregate::getIterator(): Traversable, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 453
Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::offsetExists($offset) should either be compatible with ArrayAccess::offsetExists(mixed $offset): bool, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 850
Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::offsetGet($offset) should either be compatible with ArrayAccess::offsetGet(mixed $offset): mixed, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 873
Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::offsetSet($offset, $value) should either be compatible with ArrayAccess::offsetSet(mixed $offset, mixed $value): void, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 893
Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::offsetUnset($offset) should either be compatible with ArrayAccess::offsetUnset(mixed $offset): void, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 906
