Мәзір
Статьи

ГИМАЛАЙ АСҚАН КӨШ ТАРИХЫ: ҮНДІСТАН ҰЛТТЫҚ АРХИВ ҚҰЖАТТАРЫ НЕГІЗІНДЕ

Гүлсім Бисенова 1 , Гулфира Өтепова 2 , Жандос Болдыков 1

1 ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің РММ «Қолжазбалар және сирек кітаптар ұлттық орталығы»,; 2 Ә.Марғұлан атындағы Павлодар педагогикалық университеті

Бет. 140-154

Аңдатпа

Мақалада 1930-1950 жылдар аралығында Алтай өңірінен басталып, Гималай мен Тибет арқылы Үндістан аумағына жеткен қазақ көшінің тарихы Үндістан ұлттық архив қорларынан анықталған құжаттар негізінде талданады. XX ғасырдың 30-50 жылдарындағы Алтайдан басталған қазақ көшінің тарихына қатысты құнды дереккөздері болып табылатын Үндістан ұлттық архив құжаттары ғылыми айналымға енгізілді. Атап айтар болсақ, Үндістанның әкімшілік құрылымдарының қазақ босқындарына қатысты саясатын айқындай түсетін аталмыш көшке қатысты ресми жазбалары, әкімшілік есептері, хат алмасулары қарастырылады. Мақаланы жазу барысында тарихи ақпаратты ғылыми талдау, оларды жүйелеу және салыстыру әдістері қолданылды. Зерттеу нәтижелері қазақ диаспорасының тарихын кеңістіктік және деректік тұрғыдан толықтырып, Үндістан ұлттық архив құжаттарының қазақ көші мәселесін зерттеудегі деректік әлеуетін айқындайды. Үндістан ұлттық архив құжаттары  Алтайдан басталып, Тибет, Үндістан, Пәкістан арқылы Түркияға жеткен қазақ көшін зерттеудің деректік аясын кеңейтіп, орталық Азия мен оңтүстік Азия арасындағы тарихи байланыстарды жаңа қырынан қарастыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, зерттеу барысында анықталған архивтік деректер қазақ босқындарының көшу бағыттары, орналасу аймақтары мен қабылдаушы тараптардың әкімшілік шешімдері туралы мәліметтер беріп, көші-қон үдерісінің себептері мен салдарын тереңірек түсінуге жағдай жасайды.

Үндістан ұлттық архиві, қазақ көші, Гималай, Тибет, Үндістан, ресми жазбалар, әкімшілік есептер, хат алмасулар.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2026. ГИМАЛАЙ АСҚАН КӨШ ТАРИХЫ: ҮНДІСТАН ҰЛТТЫҚ АРХИВ ҚҰЖАТТАРЫ НЕГІЗІНДЕ. «Мәдени мұра». 112, 1 (Mar. 2026), 140–154.
(1)ГИМАЛАЙ АСҚАН КӨШ ТАРИХЫ: ҮНДІСТАН ҰЛТТЫҚ АРХИВ ҚҰЖАТТАРЫ НЕГІЗІНДЕ. main 2026, 112 (1), 140-154.
ГИМАЛАЙ АСҚАН КӨШ ТАРИХЫ: ҮНДІСТАН ҰЛТТЫҚ АРХИВ ҚҰЖАТТАРЫ НЕГІЗІНДЕ. (2026). «Мәдени мұра», 112(1), 140-154. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/540
ГИМАЛАЙ АСҚАН КӨШ ТАРИХЫ: ҮНДІСТАН ҰЛТТЫҚ АРХИВ ҚҰЖАТТАРЫ НЕГІЗІНДЕ. «Мәдени мұра», [S. l.], v. 112, n. 1, p. 140–154, 2026. Disponível em: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/540. Acesso em: 19 nov. 2026.
“ГИМАЛАЙ АСҚАН КӨШ ТАРИХЫ: ҮНДІСТАН ҰЛТТЫҚ АРХИВ ҚҰЖАТТАРЫ НЕГІЗІНДЕ”. 2026. «Мәдени мұра» 112 (1): 140-54. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/540.
“ГИМАЛАЙ АСҚАН КӨШ ТАРИХЫ: ҮНДІСТАН ҰЛТТЫҚ АРХИВ ҚҰЖАТТАРЫ НЕГІЗІНДЕ” (2026) «Мәдени мұра», 112(1), pp. 140–154. Available at: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/540 (Accessed: 19 November 2026).
[1]“ГИМАЛАЙ АСҚАН КӨШ ТАРИХЫ: ҮНДІСТАН ҰЛТТЫҚ АРХИВ ҚҰЖАТТАРЫ НЕГІЗІНДЕ”, main, vol. 112, no. 1, pp. 140–154, Mar. 2026, Accessed: Nov. 19, 2026. [Online]. Available: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/540
“ГИМАЛАЙ АСҚАН КӨШ ТАРИХЫ: ҮНДІСТАН ҰЛТТЫҚ АРХИВ ҚҰЖАТТАРЫ НЕГІЗІНДЕ”. «Мәдени мұра», vol. 112, no. 1, Mar. 2026, pp. 140-54, https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/540.
“ГИМАЛАЙ АСҚАН КӨШ ТАРИХЫ: ҮНДІСТАН ҰЛТТЫҚ АРХИВ ҚҰЖАТТАРЫ НЕГІЗІНДЕ”. «Мәдени мұра» 112, no. 1 (March 31, 2026): 140–154. Accessed November 19, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/540.
1.ГИМАЛАЙ АСҚАН КӨШ ТАРИХЫ: ҮНДІСТАН ҰЛТТЫҚ АРХИВ ҚҰЖАТТАРЫ НЕГІЗІНДЕ. main [Internet]. 2026 Mar. 31 [cited 2026 Nov. 19];112(1):140-54. Available from: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/540
1.ГИМАЛАЙ АСҚАН КӨШ ТАРИХЫ: ҮНДІСТАН ҰЛТТЫҚ АРХИВ ҚҰЖАТТАРЫ НЕГІЗІНДЕ. main. 2026;112(1):140-154. Accessed November 19, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/540