Мәзір
Статьи

XIX–XX ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҚОҒАМЫНДАҒЫ МЕЦЕНАТТЫҚТЫҢ ТАРИХИ ЭВОЛЮЦИЯСЫ

Сауле Мамытова

Бет. 191-198

Аңдатпа

Мақалада XIX ғасыр – XX ғасырдың басындағы қазақ қоғамындағы меценаттықтың тарихи эволюциясы дала өңіріндегі модернизациялық трансформациялар кезеңінің кең әлеуметтік-экономикалық және мәдени-саяси контексінде кешенді түрде талданады. Зерттеудің мақсаты меценаттықтың генезисін дәстүрлі өзара көмек пен ұжымдық ынтымақтастық институттары аясында айқындау, сондай-ақ оның негізгі бағыттарын – діни, ағартушылық, мәдени және қоғамдық-саяси қырларын жүйелі түрде талдау болып табылады. Ерекше назар тек экономикалық факторлар ғана емес, сонымен қатар модернизациялық серпін мен әлеуметтік көшбасшылықтың тасымалдаушылары ретінде көрінген бай-кәсіпкерлердің қызметіне аударылады. Олардың филантропиялық белсенділігі Ресей империясының отарлық саясаты жағдайында ұлттық интеллигенцияның қалыптасуына, білім беру инфрақұрылымының дамуына, азаматтық бастамалардың нығаюына және қоғамдық өзіндік сананың кеңеюіне ықпал етті.  Кең ауқымды архивтік және жарияланған дереккөздер негізінде меценаттықтың қауымдық қолдаудың дәстүрлі формаларынан анағұрлым ұйымдасқан әрі институционалданған қайырымдылық тәжірибелеріне қарай біртіндеп трансформацияланғаны туралы қорытынды негізделеді. Нәтижесінде меценаттық айқын ағартушылық және қоғамдық-саяси сипатқа ие болып, мешіттер мен медреселер салудан бастап зайырлы мектептер, кітапханалар мен мәдени орталықтар ашуға, мерзімді баспасөзді қаржыландыруға және «Алаш» ұлттық қозғалысын қолдауға дейінгі ауқымды қамтып, қоғамдық консолидацияның маңызды факторына айналды.

меценаттық, қазақ қоғамы, XIX ғ. – XX ғасырдың басы, қайырымдылық тәжірибелері, білім беру, мәдениет, ұлттық жаңғыру, бай-кәсіпкерлер.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2026. XIX–XX ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҚОҒАМЫНДАҒЫ МЕЦЕНАТТЫҚТЫҢ ТАРИХИ ЭВОЛЮЦИЯСЫ. «Мәдени мұра». 112, 1 (Mar. 2026), 191–198.
(1)XIX–XX ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҚОҒАМЫНДАҒЫ МЕЦЕНАТТЫҚТЫҢ ТАРИХИ ЭВОЛЮЦИЯСЫ. main 2026, 112 (1), 191-198.
XIX–XX ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҚОҒАМЫНДАҒЫ МЕЦЕНАТТЫҚТЫҢ ТАРИХИ ЭВОЛЮЦИЯСЫ. (2026). «Мәдени мұра», 112(1), 191-198. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/555
XIX–XX ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҚОҒАМЫНДАҒЫ МЕЦЕНАТТЫҚТЫҢ ТАРИХИ ЭВОЛЮЦИЯСЫ. «Мәдени мұра», [S. l.], v. 112, n. 1, p. 191–198, 2026. Disponível em: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/555. Acesso em: 19 nov. 2026.
“XIX–XX ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҚОҒАМЫНДАҒЫ МЕЦЕНАТТЫҚТЫҢ ТАРИХИ ЭВОЛЮЦИЯСЫ”. 2026. «Мәдени мұра» 112 (1): 191-98. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/555.
“XIX–XX ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҚОҒАМЫНДАҒЫ МЕЦЕНАТТЫҚТЫҢ ТАРИХИ ЭВОЛЮЦИЯСЫ” (2026) «Мәдени мұра», 112(1), pp. 191–198. Available at: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/555 (Accessed: 19 November 2026).
[1]“XIX–XX ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҚОҒАМЫНДАҒЫ МЕЦЕНАТТЫҚТЫҢ ТАРИХИ ЭВОЛЮЦИЯСЫ”, main, vol. 112, no. 1, pp. 191–198, Mar. 2026, Accessed: Nov. 19, 2026. [Online]. Available: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/555
“XIX–XX ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҚОҒАМЫНДАҒЫ МЕЦЕНАТТЫҚТЫҢ ТАРИХИ ЭВОЛЮЦИЯСЫ”. «Мәдени мұра», vol. 112, no. 1, Mar. 2026, pp. 191-8, https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/555.
“XIX–XX ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҚОҒАМЫНДАҒЫ МЕЦЕНАТТЫҚТЫҢ ТАРИХИ ЭВОЛЮЦИЯСЫ”. «Мәдени мұра» 112, no. 1 (March 31, 2026): 191–198. Accessed November 19, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/555.
1.XIX–XX ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҚОҒАМЫНДАҒЫ МЕЦЕНАТТЫҚТЫҢ ТАРИХИ ЭВОЛЮЦИЯСЫ. main [Internet]. 2026 Mar. 31 [cited 2026 Nov. 19];112(1):191-8. Available from: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/555
1.XIX–XX ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҚОҒАМЫНДАҒЫ МЕЦЕНАТТЫҚТЫҢ ТАРИХИ ЭВОЛЮЦИЯСЫ. main. 2026;112(1):191-198. Accessed November 19, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/555