Мәзір
Статьи

ХХ ҒАСЫРДЫҢ 20-ЖЫЛЫНДА АҚМОЛА МУЗЕЙІНІҢ ПАЛЕОНТОЛОГИЯЛЫҚ ЖИНАҒЫН ҚҰРУ ТӘЖІРИБЕСІ.

Татьяна Кошман 1 , Әділ Егінбай 2

1 Евразийский национальный университет им. Л.Н.Гумилева; 2 ЕҰУ. Л.Н. Гумилев

Бет. 46-57

Аңдатпа

Мақалада ХХ ғасырдың 20-жылдарында Ақмола облысы аумағында табылған палеонтологиялық олжалар туралы айтылады. Ежелгі жануарлар қалдықтарының фрагменттері құрылыс жұмыстары нәтижесінде табылған немесе өзен маңында жергілікті тұрғындар тапқан кездейсоқ олжалар болды. Сүйектердің едәуір бөлігінде жоңқалар мен сынықтар болды, тасымалдау кезінде жойылды және ұштары сынған мүйізді қалдықтар болды. Осыған қарамастан, бұл палеонтологиялық қалдықтар Солтүстік Қазақстанның далалық кеңістігіндегі кейбір жануарлардың таралу аумағы мен мекендеу ортасын анықтауға мүмкіндік береді.

Біздің зерттеу жұмысымыздың негізгі нысаны 1928–1929 жылдардағы Ақмола мұражайының палеонтологиялық коллекциясы, Семенов Л.Ф. кітабында сипатталған. Жаңа мұражайдың қалыптасып келе жатқан қорына әртүрлі материалдар жинау барысында Семенов Л.Ф. Ол тек материалдық материалды ғана емес, сонымен бірге, өзі жазғандай, жануарлар дүниесінің даму тарихын көрсетуге мүмкіндік беретін заттарды да жинады.

Бұл мәселе бойынша сарапшы болмағандықтан, Семенов Л.Ф. хат алысып, Мәскеу университетінің атақты палеонтологы М.В.Павловадан ғылыми кеңестер алды.

РФ ҒА мұрағатының (бұдан әрі – АРАН) құжаттық материалдарында Л.Ф.Семеновтың 1928 жылғы М.В.Павлованың атына жазылған хаттары анықталды. Хаттарға бизон (буйвол), мүйізтұмсық, қарабайыр бұқа, бизонның қаңқа қалдықтарының фотосуреттері мен суреттері қоса беріледі. 1930 жылы Семенов Л.Ф. «Ақмола мұражайында сақталған қазба жануарлардың қалдықтарының тізімі» атты қолжазба жұмысын дайындады.

палеонтологиялық материалдар, мұрағат, жазба жинақ, мұражай, корреспонденция, қазба жануарлар, элазмотерий, бас сүйек, мүйізтұмсық.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ХХ ҒАСЫРДЫҢ 20-ЖЫЛЫНДА АҚМОЛА МУЗЕЙІНІҢ ПАЛЕОНТОЛОГИЯЛЫҚ ЖИНАҒЫН ҚҰРУ ТӘЖІРИБЕСІ. «Мәдени мұра». 104, 1 (Apr. 2024), 46–57.
(1)ХХ ҒАСЫРДЫҢ 20-ЖЫЛЫНДА АҚМОЛА МУЗЕЙІНІҢ ПАЛЕОНТОЛОГИЯЛЫҚ ЖИНАҒЫН ҚҰРУ ТӘЖІРИБЕСІ. main 2024, 104 (1), 46-57.
ХХ ҒАСЫРДЫҢ 20-ЖЫЛЫНДА АҚМОЛА МУЗЕЙІНІҢ ПАЛЕОНТОЛОГИЯЛЫҚ ЖИНАҒЫН ҚҰРУ ТӘЖІРИБЕСІ. (2024). «Мәдени мұра», 104(1), 46-57. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/409
ХХ ҒАСЫРДЫҢ 20-ЖЫЛЫНДА АҚМОЛА МУЗЕЙІНІҢ ПАЛЕОНТОЛОГИЯЛЫҚ ЖИНАҒЫН ҚҰРУ ТӘЖІРИБЕСІ. «Мәдени мұра», [S. l.], v. 104, n. 1, p. 46–57, 2024. Disponível em: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/409. Acesso em: 19 nov. 2026.
“ХХ ҒАСЫРДЫҢ 20-ЖЫЛЫНДА АҚМОЛА МУЗЕЙІНІҢ ПАЛЕОНТОЛОГИЯЛЫҚ ЖИНАҒЫН ҚҰРУ ТӘЖІРИБЕСІ”. 2024. «Мәдени мұра» 104 (1): 46-57. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/409.
“ХХ ҒАСЫРДЫҢ 20-ЖЫЛЫНДА АҚМОЛА МУЗЕЙІНІҢ ПАЛЕОНТОЛОГИЯЛЫҚ ЖИНАҒЫН ҚҰРУ ТӘЖІРИБЕСІ”. (2024) «Мәдени мұра», 104(1), pp. 46–57. Available at: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/409 (Accessed: 19 November 2026).
[1]“ХХ ҒАСЫРДЫҢ 20-ЖЫЛЫНДА АҚМОЛА МУЗЕЙІНІҢ ПАЛЕОНТОЛОГИЯЛЫҚ ЖИНАҒЫН ҚҰРУ ТӘЖІРИБЕСІ”., main, vol. 104, no. 1, pp. 46–57, Apr. 2024, Accessed: Nov. 19, 2026. [Online]. Available: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/409
“ХХ ҒАСЫРДЫҢ 20-ЖЫЛЫНДА АҚМОЛА МУЗЕЙІНІҢ ПАЛЕОНТОЛОГИЯЛЫҚ ЖИНАҒЫН ҚҰРУ ТӘЖІРИБЕСІ”. «Мәдени мұра», vol. 104, no. 1, Apr. 2024, pp. 46-57, https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/409.
“ХХ ҒАСЫРДЫҢ 20-ЖЫЛЫНДА АҚМОЛА МУЗЕЙІНІҢ ПАЛЕОНТОЛОГИЯЛЫҚ ЖИНАҒЫН ҚҰРУ ТӘЖІРИБЕСІ”. «Мәдени мұра» 104, no. 1 (April 4, 2024): 46–57. Accessed November 19, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/409.
1.ХХ ҒАСЫРДЫҢ 20-ЖЫЛЫНДА АҚМОЛА МУЗЕЙІНІҢ ПАЛЕОНТОЛОГИЯЛЫҚ ЖИНАҒЫН ҚҰРУ ТӘЖІРИБЕСІ. main [Internet]. 2024 Apr. 4 [cited 2026 Nov. 19];104(1):46-57. Available from: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/409
1.ХХ ҒАСЫРДЫҢ 20-ЖЫЛЫНДА АҚМОЛА МУЗЕЙІНІҢ ПАЛЕОНТОЛОГИЯЛЫҚ ЖИНАҒЫН ҚҰРУ ТӘЖІРИБЕСІ. main. 2024;104(1):46-57. Accessed November 19, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/409