Мәзір
Статьи

РЕПАТРИАНТТАРДЫҢ ЖЕТІСУ ОБЛЫСЫНЫҢ ЕҢБЕК НАРЫҒЫНА БЕЙІМДЕЛУ СТРАТЕГИЯЛАРЫ

Назгүл Байгабатова , Гульбану Ишкалова

Бет. 216-224 Қабылданды 2026-06-30 Жарияланды 2026-06-30

Аңдатпа

Қазақстандағы этникалық репатриант-қазақтардың (қандастардың) еңбек нарығына бейімделуі ғалымдардың назарын көбірек аударады, алайда еңбек интеграциясы мәселелері бойынша өңірлік зерттеулер әлі де жеткіліксіз. Бұл мақалада Қытай, Моңғолия және Өзбекстаннан қоныс аударған қандастармен жартылай құрылымдалған сұхбаттар негізінде Жетісу аймағындағы репатрианттардың еңбек нарығына бейімдеу стратегиялары зерттеледі. Сапалы деректерді тақырыптық талдау үш түрлі стратегияны анықтады: өзін-өзі жұмыспен қамтумен сипатталатын кәсіпкерлік бейімделу және шағын бизнес құру,  мамандығы бойынша жұмысқа орналасумен анықталатын кәсіптік бейімделу және біліктілігімен байланысты емес, біліктілігі төмен немесе бейресми жұмысқа орналасуды көздейтін мәжбүрлі бейімделу. Бейімделу нәтижелері білім деңгейіне, тілді меңгеруіне, кириллицадағы сауаттылыққа, әлеуметтік желілерді пайдалану тәжірибесінее және шыққан еліне байланысты. Өзбекстаннан келген қазақтар кеңестік институционалдық мұра мен орыс тілін білудің арқасында ресми жұмыспен қамтуға оңай бейімделді, ал Қытайдан келген репатрианттар жазудың сәйкес келмеуіне байланысты ең үлкен кедергілерге тап болды. Барлық топтар үшін туыстық байланыстар мен отандастармен байланыс еңбек нарығына шығудың негізгі арналары болды. Кәсіпкерлік стратегия ең кең таралған реакцияға айналды, бірақ алғашқы таңдау ретінде емес, тілдік кедергілердің, құжаттарды мойындамаудың және ресми жұмысқа орналасудың қолайсыз шарттарының құрылымдық нәтижесі ретінде.

репатриант, қандас, Жетісу облысы, еңбек нарығы, көші-қон, бейімделу стратегиялары, жұмыспен қамту

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2026. РЕПАТРИАНТТАРДЫҢ ЖЕТІСУ ОБЛЫСЫНЫҢ ЕҢБЕК НАРЫҒЫНА БЕЙІМДЕЛУ СТРАТЕГИЯЛАРЫ. «Мәдени мұра». 113, 2 (Jun. 2026), 216–224.
(1)РЕПАТРИАНТТАРДЫҢ ЖЕТІСУ ОБЛЫСЫНЫҢ ЕҢБЕК НАРЫҒЫНА БЕЙІМДЕЛУ СТРАТЕГИЯЛАРЫ. main 2026, 113 (2), 216-224.
РЕПАТРИАНТТАРДЫҢ ЖЕТІСУ ОБЛЫСЫНЫҢ ЕҢБЕК НАРЫҒЫНА БЕЙІМДЕЛУ СТРАТЕГИЯЛАРЫ. (2026). «Мәдени мұра», 113(2), 216-224. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/626
РЕПАТРИАНТТАРДЫҢ ЖЕТІСУ ОБЛЫСЫНЫҢ ЕҢБЕК НАРЫҒЫНА БЕЙІМДЕЛУ СТРАТЕГИЯЛАРЫ. «Мәдени мұра», [S. l.], v. 113, n. 2, p. 216–224, 2026. Disponível em: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/626. Acesso em: 24 sep. 2026.
“РЕПАТРИАНТТАРДЫҢ ЖЕТІСУ ОБЛЫСЫНЫҢ ЕҢБЕК НАРЫҒЫНА БЕЙІМДЕЛУ СТРАТЕГИЯЛАРЫ”. 2026. «Мәдени мұра» 113 (2): 216-24. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/626.
“РЕПАТРИАНТТАРДЫҢ ЖЕТІСУ ОБЛЫСЫНЫҢ ЕҢБЕК НАРЫҒЫНА БЕЙІМДЕЛУ СТРАТЕГИЯЛАРЫ” (2026) «Мәдени мұра», 113(2), pp. 216–224. Available at: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/626 (Accessed: 24 September 2026).
[1]“РЕПАТРИАНТТАРДЫҢ ЖЕТІСУ ОБЛЫСЫНЫҢ ЕҢБЕК НАРЫҒЫНА БЕЙІМДЕЛУ СТРАТЕГИЯЛАРЫ”, main, vol. 113, no. 2, pp. 216–224, Jun. 2026, Accessed: Sep. 24, 2026. [Online]. Available: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/626
“РЕПАТРИАНТТАРДЫҢ ЖЕТІСУ ОБЛЫСЫНЫҢ ЕҢБЕК НАРЫҒЫНА БЕЙІМДЕЛУ СТРАТЕГИЯЛАРЫ”. «Мәдени мұра», vol. 113, no. 2, June 2026, pp. 216-24, https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/626.
“РЕПАТРИАНТТАРДЫҢ ЖЕТІСУ ОБЛЫСЫНЫҢ ЕҢБЕК НАРЫҒЫНА БЕЙІМДЕЛУ СТРАТЕГИЯЛАРЫ”. «Мәдени мұра» 113, no. 2 (June 30, 2026): 216–224. Accessed September 24, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/626.
1.РЕПАТРИАНТТАРДЫҢ ЖЕТІСУ ОБЛЫСЫНЫҢ ЕҢБЕК НАРЫҒЫНА БЕЙІМДЕЛУ СТРАТЕГИЯЛАРЫ. main [Internet]. 2026 Jun. 30 [cited 2026 Sep. 24];113(2):216-24. Available from: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/626
1.РЕПАТРИАНТТАРДЫҢ ЖЕТІСУ ОБЛЫСЫНЫҢ ЕҢБЕК НАРЫҒЫНА БЕЙІМДЕЛУ СТРАТЕГИЯЛАРЫ. main. 2026;113(2):216-224. Accessed September 24, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/626