«ӘКЕМІЗ ҮКІ, АМАН БОЛ!» (Г.Н. Потанин жазбаларындағы Абақ-Керей Қазыбек мырза туралы хикая)
Авторы
Артықбаев Ж.О.
Ключевые слова:
Г.Н. Потанин, Қара Ертіс, Абақ-Керей, Сəмембет, Қазыбек, үкі, тотем, этнография.
Аннотация
Мақалада белгілі ғалым, қазақтанушы Г.Н. Потаниннің «Очерки Северо-Западной Монголии» еңбегінің ІІ томындағы «Киргизы», яғни «Қазақтар» аталатын бөліміне енген Абақ-Керей Қазыбек мырза туралы жəне қазақ халқының тотемдік сенімдері сөз болады. Г.Н. Потаниннің ХІХ ғасырдың 70-80 жылдары Қара Ертіс бойындағы Абақ-Керей жəне Найман руларының қазақтарынан жинаған этнографиялық деректері ғылым үшін өте маңызды дерек болып табылады. Ғұлама ғалым қазақ рулары туралы өзінің шежіре қариялардан жинаған деректерін берумен қатар ол руларға қатысты толып жатқан этнографиялық мəліметтерді де тіркеп отырған. Оның бірі Сəмембет ұрпағы Қазыбек жəне Есағасы аталатын аталардың үкіні əке деп қадірлеуі, оны қорғауы жəне сенімдері. Бұл бір жағынан тым ерте дəуірлерде пайда болған тотемдік түсініктердің қазақ халқында ХІХ ғасыр соңына дейін, тіпті қазір де өмір сүріп отырғанын көрсетеді. Белгілі дəрежеде тотемдік түсініктер адам баласының өзін қоршаған табиғи ортамен үйлесімді қарым-қатынасын қамтамасыз етеді.
Deprecated: Function strftime() is deprecated in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/smarty/smarty/libs/plugins/modifier.date_format.php on line 81
2024-02-06
Как цитировать
Артықбаев Ж.О. (2024). «ӘКЕМІЗ ҮКІ, АМАН БОЛ!» (Г.Н. Потанин жазбаларындағы Абақ-Керей Қазыбек мырза туралы хикая). «Мәдени мұра», 94(3), 57–62. извлечено от https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/375
Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::count() should either be compatible with Countable::count(): int, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 270
Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::getIterator() should either be compatible with IteratorAggregate::getIterator(): Traversable, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 453
Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::offsetExists($offset) should either be compatible with ArrayAccess::offsetExists(mixed $offset): bool, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 850
Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::offsetGet($offset) should either be compatible with ArrayAccess::offsetGet(mixed $offset): mixed, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 873
Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::offsetSet($offset, $value) should either be compatible with ArrayAccess::offsetSet(mixed $offset, mixed $value): void, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 893
Deprecated: Return type of Stringy\Stringy::offsetUnset($offset) should either be compatible with ArrayAccess::offsetUnset(mixed $offset): void, or the #[\ReturnTypeWillChange] attribute should be used to temporarily suppress the notice in /home/webpr687/domains/madenimura-journal.kz/public_html/lib/pkp/lib/vendor/danielstjules/stringy/src/Stringy.php on line 906
