Menu
Статьи

XIX ғ. ОРТАСЫ МЕН XX ғ. БАСЫНДАҒЫ ОРТА АЗИЯ ХАЛЫҚТАРЫНДАҒЫ НЕКЕ ЖӘНЕ ОТБАСЫНДАҒЫ СЫЙ АЛМАСУ МӘСЕЛЕЛЕРІ

Жайлыбаев Д.Ж.

pp. 41-49

Abstract

Орта Азия халықтары арасындағы неке жəне отбасы мəселесі қазіргі кезде жан-
жақты қарастырылған. Алайда бұл аймақтағы халықтардың неке жəне отбасындағы
сый алмасу мəселелері ежелгі кезеңдерден бері бір ортада қалыптасқан этностар
үшін ортақ ұқсастықтарға толы. Бұл Орта Азия халықтарының тіршілік жүйесіндегі
отбасылық дəстүрлер мен ырымдар бір-біріне байланысты екенін көрсетеді. Осы
дəстүрлердің өзара байланысуы этностардың қалыптасу кезеңінен қазіргі күнге
дейін жалғасын тауып келеді. Атап айтар болсақ, некелесу үрдісіндегі қалың мал
төлеу, жасау беру жəне басқа да сый-сияпаттардың түрлері қазақ, өзбек, қырғыз,
түрікмен, қарақалпақ жəне т.б. халықтарда сақталып отыр. Сондай-ақ кейбір
халықтар арасындағы дəстүрлердің трансформациялануы бұл этностардың ортақ
құндылықтарға сүйенетінін көрсетеді. Орта Азияда мекен етіп отырған аталмыш
түркі халықтарының сый алмасу жүйесіндегі ортақ байланыстарды талдау қазіргі
қоғамдық ғылымдардың өзекті мəселесі ретінде қарастырылады. Бұл сонымен
қатар, осы өлкедегі автохтонды халықтар үшін өз мəдениетін ортақ ұстанымдар
негізінде зерттеуге мүмкіндік береді.

Орта Азия, неке, отбасы, сый, қалың мал, жасау, дəстүр, ырым, мəдениет.

01 Introduction

The full text of the article is available for download in PDF format on the right panel.

Citation Links

[1]2024. XIX ғ. ОРТАСЫ МЕН XX ғ. БАСЫНДАҒЫ ОРТА АЗИЯ ХАЛЫҚТАРЫНДАҒЫ НЕКЕ ЖӘНЕ ОТБАСЫНДАҒЫ СЫЙ АЛМАСУ МӘСЕЛЕЛЕРІ. Madeni Mura. 94, 3 (Feb. 2024), 41–49.
(1)XIX ғ. ОРТАСЫ МЕН XX ғ. БАСЫНДАҒЫ ОРТА АЗИЯ ХАЛЫҚТАРЫНДАҒЫ НЕКЕ ЖӘНЕ ОТБАСЫНДАҒЫ СЫЙ АЛМАСУ МӘСЕЛЕЛЕРІ. main 2024, 94 (3), 41-49.
XIX ғ. ОРТАСЫ МЕН XX ғ. БАСЫНДАҒЫ ОРТА АЗИЯ ХАЛЫҚТАРЫНДАҒЫ НЕКЕ ЖӘНЕ ОТБАСЫНДАҒЫ СЫЙ АЛМАСУ МӘСЕЛЕЛЕРІ. (2024). Madeni Mura, 94(3), 41-49. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/371
XIX ғ. ОРТАСЫ МЕН XX ғ. БАСЫНДАҒЫ ОРТА АЗИЯ ХАЛЫҚТАРЫНДАҒЫ НЕКЕ ЖӘНЕ ОТБАСЫНДАҒЫ СЫЙ АЛМАСУ МӘСЕЛЕЛЕРІ. Madeni Mura, [S. l.], v. 94, n. 3, p. 41–49, 2024. Disponível em: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/371. Acesso em: 22 nov. 2026.
“XIX ғ. ОРТАСЫ МЕН XX ғ. БАСЫНДАҒЫ ОРТА АЗИЯ ХАЛЫҚТАРЫНДАҒЫ НЕКЕ ЖӘНЕ ОТБАСЫНДАҒЫ СЫЙ АЛМАСУ МӘСЕЛЕЛЕРІ”. 2024. Madeni Mura 94 (3): 41-49. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/371.
“XIX ғ. ОРТАСЫ МЕН XX ғ. БАСЫНДАҒЫ ОРТА АЗИЯ ХАЛЫҚТАРЫНДАҒЫ НЕКЕ ЖӘНЕ ОТБАСЫНДАҒЫ СЫЙ АЛМАСУ МӘСЕЛЕЛЕРІ” (2024) Madeni Mura, 94(3), pp. 41–49. Available at: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/371 (Accessed: 22 November 2026).
[1]“XIX ғ. ОРТАСЫ МЕН XX ғ. БАСЫНДАҒЫ ОРТА АЗИЯ ХАЛЫҚТАРЫНДАҒЫ НЕКЕ ЖӘНЕ ОТБАСЫНДАҒЫ СЫЙ АЛМАСУ МӘСЕЛЕЛЕРІ”, main, vol. 94, no. 3, pp. 41–49, Feb. 2024, Accessed: Nov. 22, 2026. [Online]. Available: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/371
“XIX ғ. ОРТАСЫ МЕН XX ғ. БАСЫНДАҒЫ ОРТА АЗИЯ ХАЛЫҚТАРЫНДАҒЫ НЕКЕ ЖӘНЕ ОТБАСЫНДАҒЫ СЫЙ АЛМАСУ МӘСЕЛЕЛЕРІ”. Madeni Mura, vol. 94, no. 3, Feb. 2024, pp. 41-49, https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/371.
“XIX ғ. ОРТАСЫ МЕН XX ғ. БАСЫНДАҒЫ ОРТА АЗИЯ ХАЛЫҚТАРЫНДАҒЫ НЕКЕ ЖӘНЕ ОТБАСЫНДАҒЫ СЫЙ АЛМАСУ МӘСЕЛЕЛЕРІ”. Madeni Mura 94, no. 3 (February 6, 2024): 41–49. Accessed November 22, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/371.
1.XIX ғ. ОРТАСЫ МЕН XX ғ. БАСЫНДАҒЫ ОРТА АЗИЯ ХАЛЫҚТАРЫНДАҒЫ НЕКЕ ЖӘНЕ ОТБАСЫНДАҒЫ СЫЙ АЛМАСУ МӘСЕЛЕЛЕРІ. main [Internet]. 2024 Feb. 6 [cited 2026 Nov. 22];94(3):41-9. Available from: https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/371
1.XIX ғ. ОРТАСЫ МЕН XX ғ. БАСЫНДАҒЫ ОРТА АЗИЯ ХАЛЫҚТАРЫНДАҒЫ НЕКЕ ЖӘНЕ ОТБАСЫНДАҒЫ СЫЙ АЛМАСУ МӘСЕЛЕЛЕРІ. main. 2024;94(3):41-49. Accessed November 22, 2026. https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/371